Houdbaarheid, projectie en sillage beschrijven drie verschillende dingen van hetzelfde parfum, en ze nemen niet automatisch tegelijk toe. Houdbaarheid geeft aan hoelang je de geur nog op je eigen huid ruikt, projectie geeft aan hoever de geur om je heen reikt terwijl je stilstaat, en sillage is het geurspoor dat je achterlaat wanneer je door een ruimte loopt. Zodra je de drie termen uit elkaar houdt, kun je een parfumomschrijving goed begrijpen en op basis van je eigen ervaring bepalen hoeveel sprays je het best kunt gebruiken.
- Houdbaarheid is hoelang je het parfum nog rechtstreeks op je huid ruikt, vanaf het moment van aanbrengen totdat het helemaal verdwenen is.
- Projectie is de afstand waarop iemand anders het parfum ruikt terwijl jij stilstaat, niet wanneer je beweegt.
- Sillage is de geur die in de lucht achterblijft nadat je ergens voorbij bent gelopen, doordat je bewoog en de geur met je meedroeg.
Houdbaarheid, projectie en sillage: drie verschillende dingen
Wanneer je een parfumrecensie leest, komen de drie termen bijna altijd samen voor, maar ze beantwoorden verschillende vragen. Houdbaarheid is voor jou van belang: ruik je om achttien uur nog iets van het parfum dat je 's ochtends hebt aangebracht als je je pols naar je neus brengt? Projectie is van belang voor de mensen om je heen terwijl je op een stoel, aan je bureau of aan tafel zit: hoe dichtbij moet iemand zijn om het parfum te ruiken? Sillage ontstaat pas wanneer je beweegt: wanneer je iemand in de gang passeert of van tafel opstaat en een geurspoor achterlaat dat nog een paar seconden blijft hangen nadat je de kamer al hebt verlaten. De term komt uit het Frans, van het woord dat het spoor beschrijft dat een boot in het water achterlaat, en werd in de parfumerie overgenomen voor precies dat soort spoor dat je ruikt, maar niet ziet (bron: Sillage - Wikipedia).
Wat door het parfum komt en wat door jou
Hoe sterk en hoelang je een parfum ruikt, hangt deels af van de formule, niet van hoe sterk het ruikt wanneer je het voor het eerst sprayt. De concentratie parfumolie is de eerste factor: een extract bevat doorgaans 15-30% parfumolie, een eau de parfum 15-20%, een eau de toilette 5-15% en een eau de cologne slechts 2-3%, met de kanttekening dat de percentages per parfumhuis enigszins verschillen (bron: Perfume - Wikipedia). Hoe hoger de concentratie, hoe meer geurmoleculen er op je huid zitten en geleidelijk vrijkomen. Dat verklaart waarom een extract gemiddeld langer blijft hangen dan een eau de toilette uit dezelfde geurfamilie. De geurnoten zelf zijn net zo belangrijk: topnoten, meestal citrusachtig of aromatisch, verdampen in de eerste minuten en bepalen de eerste indruk, terwijl basisnoten — houtachtig, amberachtig en muskusachtig — veel langzamer vervliegen en de geur urenlang ondersteunen nadat de topnoten al verdwenen zijn. Wil je in detail zien hoe zo'n geurpiramide wordt opgebouwd, dan gaat het artikel over hoe een parfum wordt gemaakt, van grondstoffen tot de uiteindelijke compositie dieper in op het proces.
Je huid en het weer
De rest hangt af van jou en de omstandigheden om je heen. Op een vette huid blijft parfum langer hangen dan op een droge huid, omdat de natuurlijke lipiden op je huid de geurmoleculen helpen daar te blijven in plaats van snel te verdampen (bron: Scento - How fragrance concentration affects sillage). Lichaamswarmte en de temperatuur in de kamer versnellen de verdamping. Daarom lijkt dezelfde hoeveelheid parfum sterker en langer aanwezig op een koele herfstavond dan op een hete zomermiddag. Polspunten — je polsen, hals en knieholtes — zijn warmer en helpen het parfum de hele dag door geleidelijk vrij te komen. Daarom zijn dit de aanbevolen plekken om parfum aan te brengen, eerder dan je kleding of haar.
Waarom een hogere concentratie niet automatisch meer sillage betekent
Het is makkelijk om aan te nemen dat een extract, omdat het meer parfumolie bevat dan een eau de parfum, automatisch van grotere afstand sterker ruikt. In de praktijk ligt het genuanceerder: zeer olieachtige concentraties projecteren vaak minder ver en blijven binnen een straal van ongeveer 0,3-0,5 meter rond de huid, terwijl varianten met meer alcohol in de formule zich al direct na het aanbrengen verder verspreiden. Dat komt doordat alcohol snel verdampt en de geurmoleculen verder de lucht in stuwt (bron: Scento - How fragrance concentration affects sillage). Op de lange duur wint het extract echter op het gebied van houdbaarheid: de genoemde richtwaarden lopen uiteen van één à twee uur voor een eau fraîche tot acht à twaalf uur of langer voor een extract.
De duidelijkste manier om dit te zien, is door dezelfde compositie in twee concentraties te vergelijken, niet twee verschillende parfums. Met de Duo Baccarat Rouge 540: EDP en Extrait, met parfum samples van de Eau de Parfum en de Extrait kun je ervaren hoe exact dezelfde mix van noten verandert wanneer alleen de concentratie anders is: de Eau de Parfum ruik je direct na het aanbrengen doorgaans sterker om je heen, terwijl het extract dichter op de huid blijft, maar langer meegaat. De praktische conclusie is dat een hogere concentratie vooral voor meer houdbaarheid zorgt, niet per se voor meer projectie vanaf het eerste moment. Wil je eerst elke categorie op zichzelf begrijpen, dan gaan de artikelen over eau de parfum, eau de toilette en extrait de parfum er elk afzonderlijk op in.
Hoeveel sprays zijn genoeg?
Een algemene richtlijn die voor de meeste parfums geldt, is vier tot zes sprays voor een eau de toilette, twee tot vier voor een eau de parfum en één à twee aanbrengingen voor een extract. Breng ze aan op de polspunten in plaats van het parfum overmatig over je hele lichaam te sprayen (bron: Scento - How fragrance concentration affects sillage). Het juiste aantal hangt echter ook af van het specifieke parfum, niet alleen van de categorie waartoe het behoort.
Voor Xerjoff Erba Pura, een vrolijk parfum dat van zichzelf vrij krachtig is, adviseert de productomschrijving in de zomer overdag zelfs maar twee sprays. Dat is genoeg zonder dat het parfum overweldigend wordt — een nuttige richtlijn, vooral voor iemand die dit parfum voor het eerst probeert en nog niet weet hoe sterk het eigenlijk is. Als je na een uur of twee het gevoel hebt dat je parfum verdwenen is en in de verleiding komt om nog een keer te sprayen, is het goed om te weten dat je neus zich normaal gesproken aanpast aan een geur waaraan hij voortdurend wordt blootgesteld, waardoor je die geur steeds minder sterk begint waar te nemen, ook al ruiken de mensen om je heen het nog net zo duidelijk als in het begin. Dit verschijnsel heet olfactorische vermoeidheid, is tijdelijk en gaat vanzelf over na een pauze; het betekent niet dat de geur uit de lucht verdwenen is, maar alleen dat je eigen neus eraan gewend is geraakt (bron: Olfactory fatigue - Wikipedia). Daarom verandert extra sprayen om ervoor te zorgen dat anderen het ruiken vaak niets aan hoe zij jou waarnemen, en raakt je flacon er alleen sneller door leeg.
Hoe je dit allemaal test voordat je de volledige flacon koopt
Je kunt al deze richtlijnen — concentratie, basisnoten, huidtype, het weer en het aantal sprays — het best op je eigen huid testen, op verschillende dagen en tijdens verschillende activiteiten, niet met één snelle test bij een testbalie. Een test die je draagt tijdens een werkdag met airconditioning vertelt je iets anders dan dezelfde test tijdens een zomeravond buiten. Dat verschil is vooral belangrijk als je een parfum zoekt dat je regelmatig wilt dragen en niet alleen af en toe. Onze parfum samples (decants) worden overgegoten uit originele flacons, speciaal voor dit soort herhaalde tests gedurende meerdere dagen. In de maattabel zie je hoeveel sprays en ongeveer hoeveel dagen dragen je uit een parfum sample van 2, 3, 5 of 10 ml haalt, zodat je het formaat kunt kiezen dat past bij de manier waarop je het parfum wilt testen.
Kies een parfum sample van 2-3 ml van Xerjoff Erba Pura en kijk hoe je zelf het aantal sprays aanpast naarmate je ontdekt hoe het parfum zich op je eigen huid gedraagt, in plaats van meteen een volledige flacon te kopen op basis van alleen een beschrijving.
